گمرک جمـهوری اسلامی ایران عهده‌دار مسئولیت خـطیر اجرای سیاست‌هـای اقتصـادی و تـجاری در مـرزهای رسـمی کشور می‌باشـد. تـحـولات سـیـاسـی و اقـتـصادی جـهـان و خصوصاً منطقه، طی سـالیان اخیر، ضرورت اتـخاذ روش‌های روزآمد و پذیرش امور عـدیده‌ای را عـلاوه بر تکالیف گـذشته به این سـازمان تـحـمیل نموده است. در حال حاضر گمـرک صـرفاً یـک سـازمان اجـرایی و تامین‌کنـنـده مـنـابع درآمـدی دولت نمی‌باشد، بلکه با کارکردهای کنترلی و نظارتـی خـود، از عـوامـل مـوثـر در تـســریــع رونــد تـوســعــه ، افـزایــش میزان سرمایه‌گذاری خارجی، انتقال دانش فنی، حمایت از صنایع نوپای ملی، تنظیم بازار عـرضه و تقـاضـا، تثـبیت قیمت‌ها، ایـجاد تـعادل در تـراز پـرداخـت‌ها، اشـتغال آفرینی، تسـهیل ترانزیت کالا و افزایش درآمد ارزی حـاصـله، رعـایت مسائل امنیتی، ارتقای سطح بهداشت و سـلامت جامـعه، اعمال قوانین سازمان انرژی اتمی و کنترل مواد پرتوزا ، رعایت مقررات زیست محیطی و محافظت از لایه ازون، اجـرای قانون استاندارد مـلی، برقراری انـواع قرنطینه‌های ضـروری، مبـارزه با تجـارت مـواد مخـدر، اسلحه و مواد منفجره، پـول شـویی، تجـارت گـونه‌های حیـوانی و گیاهی در معرض خطر انقراض، سلاح‌های شیمیایی و تروریسم و حفظ میراث فرهنگی کشور محسوب می‌گردد